scorecardresearch.com Bir Dedektif: Amsterdamlı Cerrah Kitap Yazısı ve Makale Yorumları Radikal Kitap'ta!

Bir Dedektif: Amsterdamlı Cerrah

Lenin’den Başkan Kennedy’ye, Bob Marley’den Albert Einstein’a toplamda 28 ameliyatı analiz eden, adeta polisiye bir kurguyla yazılmış bir cerrahi tarihi kitabı: 'Bıçak Altında'

25.11.2016 06:00

Bir Dedektif: Amsterdamlı Cerrah

Son günlerde yayınlanmış, soluk soluğa okuduğum bir kitaptan söz etmek istiyorum. Kitabın adını söylediğimde ‘soluk soluğa’ ifadesi biraz kuşkuyla karşılanabilir; ama değil, açıklayacağım. Sözünü ettiğim bu kitap, tür okurlarını değil, bütün yetişkinleri ve birazdan değineceğim nedenlerden dolayı gençleri ve öğrencileri de ilgilendiriyor. Ama doktor ve cerrahları sanırım herkesten önce ilgilendiriyor. Sözünü ettiğim bu kitap Arnold van de Laar’ın, ‘28 Ameliyatta Cerrahi Tarihi’ alt başlıklı ‘Bıçak Altında’ adlı kitabıdır. Yani sözünü ettiğim bir tıp kitabı; dolayısıyla hem tıptan ve onun tarihinden söz eden bir kitaptan, hem de soluk soluğa okumaktan söz etmek, ikisinin bir arada mümkün olamadığı bir durumdan söz etmek anlamına gelir, gelebilir, yaygın kanıya göre. Tıp kitaplarını veya tıp tarihi kitaplarını soluk soluğa okumak gerçekten da mümkün müdür? Kuşkusuz bunu savunmak biraz zor görünüyor. Tıp ve tıp tarihi, her şeyden önce belki de ancak tıp eğitimi almış kişilerin rahatlıkla okuyabileceği, bir tıp teknik terimleri tarihidir.

Arnold van de Laar’ın en önemli başarısını, sözünü ettiğim bu zorluğu aşmış olmasında aramak gerekir. Hemen belirtmek gerekir, ‘Bıçak Altında’ sözünü ettiğim teknik terimlerden arındırılmış bir tıp tarihi kitabı değildir. Laar, kitabın her bir konu nesnesiyle ilgili cerrahi terimlerini kendi yalınlığı içinde basitleştirerek analiz etmektedir. Hatta bu nedenle, bu kitaba, bir cerrahi terimleri kitabı gözüyle de bakılabilir.

Burada önemli bir ayrıntının ve ayrımın altını çizmekte fayda var: ‘Bıçak Altında’ genel bir tıp tarihi kitabı değil, denilebilir ki bir cerrahi tarihi kitabı. İkisi arasındaki fark, roman ile polisiye roman arasındaki farka benzer. Bu kitabın, soluk soluğa okunması belki de onun polisiye bir kurguyla yazılmış olmasından kaynaklanmaktadır. Gerçekten de polisiye bir kurguya sahip bir kitaptır ‘Bıçak Altında’. Ama polisiye nitelik, burada sadece kurgudan gelmez; Laar’ın analiz için tercih ederek nesne edindiği ameliyat konularının kendisinden de kaynaklanır. Laar; Vladimir İlyiç Lenin, Başkan Kennedy, onun katil zanlısı Lee Harvey Oswald (her ikisini de aynı cerrah ameliyat eder), Lenin, Kraliçe Victoria, Bob Marley, Albert Einstein, Kral Darius, Harry Houdini, Kraliçe Caroline, Muhammed Rıza Pehlevi vb. toplamda 28 ameliyatı analiz eder. Tercih edilen siyasal konumu olan figürlerin ameliyatlarıdır, yani konular cinayet kuşkusu içerirler. Laar bir yandan, seçtiği her bir ameliyat bağlamında cerrahideki bir gelişimi, bir sorunu, bir ayrımı analiz ederken diğer yandan da çığır açan cerrahi keşiflerin hangi şartlarda yapıldığının tarihsel gelişimini analiz etmektedir. Nitekim Laar’ın kendisi de doktor ve cerrahların çalışma biçimini, bir cinayeti çözmeye çalışan dedektiflerin çalışma biçimine benzetir.

Bir polisiye özellikten daha söz etmem gerek: Tıp eğitimi almamış okurlar için bu kitabın en önemli özelliği, merak konusu olan birçok bilgiyi içeriyor oluşudur. Merak ettiğimiz ama soramadığımız, sormak için muhatabını bulamadığımız, cerrahi tarihiyle, o tarihin bugünkü geçerlilikteki durumuyla ilgili birçok sonunun kuşkusuz bilgisel temelli açıklamasını içeriyor ‘Bıçak Altında’.
‘Bıçak Altında’ Koç Üniversitesi Yayınları’ndan çıkmış bir kitap. Vernon Hyde Minor’un ‘Sanat Tarihinin Tarihi’ adlı kitabı da Koç Yayınları’ndan çıkmıştı. Bu yayınevinden çıkan çok önemli olan birkaç kitabın da adını anmak isterim: ‘Uygarlığı Yeniden Nasıl Kurarız?’ (Lewis Dartnell), ‘Floransa ve Bağdat – Doğu’da ve Batı’da Bakışın Tarihi’ (Hans Belting), ‘Orta Denizin Yapımı –Başlangıçtan Klasik Dünya’nın Doğuşu’na Kadar Akdeniz’in Tarihi’ (Cyprian Broodbank), ‘Yaşam Neden Var?’ (Nick Lane), ‘Mimarlık Tarihi Nedir?’ (Andrew Leach).

BIÇAK ALTINDA
28 AMELİYATTA CERRAHİ TARİHİ
Arnold Van De Laar
Çeviren: Erhan Gürer
Koç Üni. Yayınları, 2016
360 sayfa, 26 TL.

 

 

 

 

 


 

YORUM YAZ

Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.

H.P. Lovecraft testi

H.P. Lovecraft testi

İyi ki doğdun Lovecraft

Korkunun efendisi, fantastik edebiyat ve bilim kurgunun atası Howard Phillips Lovecraft, tam 125 yıl önce bugün doğdu. Kara düşlerin görünmez kitabını yazan ustayı bir testle hatırlayalım istedik. Testi tamamladığınızda ustaya ne mesafede olduğunuzu anlayacaksınız.

TESTE BAŞLA

ÖDÜLLÜ SORU

Soruyu doğru cevaplayan 20 kişiye Christopher Andersen'in “Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi” kitabını hediye ediyoruz.

'Soruyu doğru cevaplayan 20 kişiye Christopher Andersen'in “Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi” kitabını hediye ediyoruz.'

“Eğer ben hayatımın gerçekten neye benzediğini yazsaydım, doğrudan ve peşin peşin, insanlar kaçacak delik ararlardı.” 

Ünlü biyografici Christopher Andersen'in kaleme aldığı Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi işte Jagger'ın bu sözleriyle başlıyor. Hak vermemek elde değil. Zira Rolling Stones 60'larda Beatles ile aynı zamanda müzik sahnesine çıktığında yolunu çizmişti: Beatles ne kadar temiz yüzlü, efendi ve sevimliyse Rolling Stones da bir o kadar sivri dilli, asi, kaba, baştan çıkarıcı ve provokatifti. Rock'n'roll'un kötü çocukları Mick Jagger, Keith Richards, Brian Jones, Charlie Watts ve Ron Wood'un tutkulu ve ateşli müziğinin, uzun soluklu dinamik birlikteliğinin temelinde de bu ilkel ve vahşi enerji yatıyordu. 53 yılı deviren Rolling Stones'un bu baştan çıkarıcı enerjisinde en büyük pay sahibi şüphesiz Mick Jagger'dı.

Daha önce pek çok ünlünün biyografisini kaleme almış olan Christopher Andersen, Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi kitabında Jagger'in 1943'te Londra'nın kenar mahallelerinden Dartford'da orta sınıf bir ailenin iyi huylu, zeki, çalışkan ve ilgi odağı olmayı seven oğlundan ateşli, seksi ve isyankâr bir şeytana, karizmatik rock tanrısına evrilişini, küçücük bir bekâr evindeki sefil yaşantıdan Jackie Onasis ve Prenses Margaret gibi isimlerle kanka olduğu sosyetik hayata geçişini gözler önüne seriyor. Kibirli, bencil, ele avuca sığmaz bir rock yıldızı olarak Jagger'ın seks, uyuşturucu, rock'n roll, şöhret, para ve aşırılıklarla dolu zevküsefa içerisindeki hayatını iliklerine kadar nasıl yaşadığını, detaylarını sakınmadan anlatıyor; doğrudan ve peşin peşin!


The Rolling Stones hangi yıl kurulmuştur?

  • 1960
  • 1961
  • 1962
  • 1963

ÇOK OKUNANLAR