scorecardresearch.com Barış eşittir: #NecmiyeAlpay Kitap Yazısı ve Makale Yorumları Radikal Kitap'ta!

Barış eşittir: #NecmiyeAlpay

Şovenizm, dilde ideolojik karşıtlık yaratır. Tutuklanan Necmiye Alpay’a göre “Ortak adlandırma, diyaloğun ve giderek barış dediğimiz şeyin temel taşlarındandır.”

09.09.2016 06:00

Barış eşittir: #NecmiyeAlpayNecmiye Alpay

Eleştiride, ‘Necmiye Alpay’dan önce’ ve ‘Necmiye Alpay’dan sonra’ biçiminde bir ayrımdan söz etmek gerekir. Bu ayrım, Necmiye Alpay’ın kurmaca eleştirisi ile dil eleştirisini birbirinden ayırmış olmasını dile getirir. Dili ustaca kullanmak, usta yazar olmanın ölçüsü gibiydi. Bugün kimse dil eleştirisini, kurmaca eleştirisi olarak yapmıyor. Ama Alpay’ın ayrımından önce, öyleydi. Siz de yapmıyor iseniz, iç içe bir durumda bulunan bu iki eleştiri biçimini, Necmiye Alpay birbirinden ayırdığı içindir. Alpay, dil eleştirisine, yazın eleştirisi karşısında bağımsız bir konum kazandırdı. Ayrımların da tarihi vardır; buluş ve keşiflerin tarihi olduğu gibi. Ayrımlar, gereksiz olanı gözden düşürür. Yanılmıyorsam, Victor Klemperer’in ‘LTI - Bir Filoloğun Notları’nda geçiyordu. Klemperer, I. Dünya Savaşı’nda, ‘uçak bombası’ henüz keşfedilmeden önce, uçaklardan ‘demir ok’ atıldığından bahseder. Ayrımlardan sonra, keşif öncesi dönem neden unutulur? Ayrımları unutmamak ve referans görgüsüne sahip olmak, sadece yaratıcılığın bir meziyeti değil, aynı zamanda medeniyet bilinci ve duygusuyla da alakalıdır.
Alpay, dili sorun edinirken, teorik olanla değil, ama dil teorileriyle, bu teorilerin ilgili olduğu olgusal durum arasındaki uzlaşmaz durumları kendisine problem ediniyor.
‘Türkçe Sorunları Kılavuzu’ (Metis Yayınları), atıl bir yazım kılavuzu değil, genellikle konuşma ediminde ve yazma etkinliği konuşma ediminin kendiliğinden bir sonucu olduğu durumlarda, yüz yüze geldiğimiz yazımsal sorunlar karşısında uyaran, ayrımlar yapan, fiili bir yazım kılavuzudur. Alpay’ın kılavuzu, yaygın yanlış telaffuzumuzda, sözgelimi “Ünüversite değil, üniversite” biçiminde bizi uyarır. ‘Türkçe Sorunları Kılavuzu’ ile ‘Dilimiz Dillerimiz’de (Metis Yayınları) ortaya çıkan bu bilinç biçimine, dilde yaşanagelen anarşi durumuna müdahale, diyeceğim.

'Anadil', doğuran dil
Alpay’ın, ayrımlarından biri de ‘anadil’ ile ‘anadili’ arasındaki farka ilişkindir. Ona göre ‘anadil’, dil, doğuran dil demektir. “Latince bir anadildir ve Fransızca, İspanyolca gibi dilleri doğurmuştur.” Anadili ise “Bireyin annesinden (ya da anne işlevi gören kişi/ler/den) edindiği (‘öğrendiği’ değil ‘edindiği’) dil” demektir. Bu durum ise dildeki şovenizm ile ilgilidir. Denilebilir ki şovenizm, dilde birbiriyle gerilimli ideolojik bir karşıtlık alanı yaratır. Mesela ‘milliyetçilik’ ifadesini sağcılar benimserken, ‘ulusalcılık’ ifadesini solcuların benimsemesi gibi. Alpay’a göre “Ortak adlandırma, konuşabilmenin, diyaloğun ve giderek barış dediğimiz şeyin temel taşlarından biridir.” Alpay’ın bu ayrımına, dilde, yani Türkçede yaşanagelen terör durumuna müdahale diyeceğim. Dildeki anarşi durumu, öğrenmedeki eksikliğinden kaynaklanırken, dildeki terör durumu, ideolojiden, şovenizmden kaynaklanmaktadır.
Alpay, bu ayrımları, ‘Barış Eşittir’ adlı kitabında dile getirir. Bu kitabı, http://barisesittir.blogspot.com.tr/ linkinden okumak mümkün.
Alpay’ın şairliği de vardır. ‘Barış Eşittir’de, ‘Germili Kanıt’ adlı bir şiiri de yer alıyor. Alpay, bu şiiri, 1984 yılında, Mamak Cezaevi’nde yazmış. “Yalçın Küçük, bu şiiri görünce, alıp, Toplumsal Kurtuluş dergisinde yayınlamıştı” diyor Alpay. Şu dizeler, bu şiirin ana gövdesi hakkında fikir vermektedir: “Yüz yıl var aşılanmış kayısılar/ Mustafa emmi gibi (doğuşunda Digran)/ sağlıklı ve saygındılar/ Küçük Digran, kaç küçük Digran, boğazlanmaktan/ kaçırıldı Türk anneler tarafından/ köylüler bilir/ gizli erdem, sır, suç ortaklığı/ kesildi büyükler/ kan aktı koca dere.”
Bu şiirin, final bölümü ise şöyledir: “Gelsin bağ bozumu, aşılsın çitler/ birlikte ağlanacak kan akan derelere/ bir ad konulacak birlikte ölmelere/ eski ve yeni/ haramilere.”

 

YORUM YAZ

Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.

H.P. Lovecraft testi

H.P. Lovecraft testi

İyi ki doğdun Lovecraft

Korkunun efendisi, fantastik edebiyat ve bilim kurgunun atası Howard Phillips Lovecraft, tam 125 yıl önce bugün doğdu. Kara düşlerin görünmez kitabını yazan ustayı bir testle hatırlayalım istedik. Testi tamamladığınızda ustaya ne mesafede olduğunuzu anlayacaksınız.

TESTE BAŞLA

ÖDÜLLÜ SORU

Soruyu doğru cevaplayan 20 kişiye Christopher Andersen'in “Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi” kitabını hediye ediyoruz.

'Soruyu doğru cevaplayan 20 kişiye Christopher Andersen'in “Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi” kitabını hediye ediyoruz.'

“Eğer ben hayatımın gerçekten neye benzediğini yazsaydım, doğrudan ve peşin peşin, insanlar kaçacak delik ararlardı.” 

Ünlü biyografici Christopher Andersen'in kaleme aldığı Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi işte Jagger'ın bu sözleriyle başlıyor. Hak vermemek elde değil. Zira Rolling Stones 60'larda Beatles ile aynı zamanda müzik sahnesine çıktığında yolunu çizmişti: Beatles ne kadar temiz yüzlü, efendi ve sevimliyse Rolling Stones da bir o kadar sivri dilli, asi, kaba, baştan çıkarıcı ve provokatifti. Rock'n'roll'un kötü çocukları Mick Jagger, Keith Richards, Brian Jones, Charlie Watts ve Ron Wood'un tutkulu ve ateşli müziğinin, uzun soluklu dinamik birlikteliğinin temelinde de bu ilkel ve vahşi enerji yatıyordu. 53 yılı deviren Rolling Stones'un bu baştan çıkarıcı enerjisinde en büyük pay sahibi şüphesiz Mick Jagger'dı.

Daha önce pek çok ünlünün biyografisini kaleme almış olan Christopher Andersen, Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi kitabında Jagger'in 1943'te Londra'nın kenar mahallelerinden Dartford'da orta sınıf bir ailenin iyi huylu, zeki, çalışkan ve ilgi odağı olmayı seven oğlundan ateşli, seksi ve isyankâr bir şeytana, karizmatik rock tanrısına evrilişini, küçücük bir bekâr evindeki sefil yaşantıdan Jackie Onasis ve Prenses Margaret gibi isimlerle kanka olduğu sosyetik hayata geçişini gözler önüne seriyor. Kibirli, bencil, ele avuca sığmaz bir rock yıldızı olarak Jagger'ın seks, uyuşturucu, rock'n roll, şöhret, para ve aşırılıklarla dolu zevküsefa içerisindeki hayatını iliklerine kadar nasıl yaşadığını, detaylarını sakınmadan anlatıyor; doğrudan ve peşin peşin!


The Rolling Stones hangi yıl kurulmuştur?

  • 1960
  • 1961
  • 1962
  • 1963

ÇOK OKUNANLAR