scorecardresearch.com Felsefe Tarihi Cilt-8 (Bölüm 1): Yararcılık ve Pragmatizm ve Tüm Toplum Felsefesi Kitapları Radikal Kitap'ta!
Felsefe Tarihi Cilt-8 (Bölüm 1): Yararcılık ve Pragmatizm

Felsefe Tarihi Cilt-8 (Bölüm 1): Yararcılık ve Pragmatizm

Yazar : FREDERICK COPLESTON

Sayfa Sayısı : 160

Yayınevi : İDEA YAYINLARI

Tür : Toplum Felsefesi

SATIN AL
Kütüphaneme Ekle

Sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz
üye olunuz.


Yararcılık olarak bilinen dünya görüşü Fransız Aydınlanmasının ve İngiliz Görgücülüğünün izdekçi düşüncelerinin ahlak ve törellik alanında uygulanışıdır. Yararcılığın temel varsayımı insan doğasında haz ve acının belirleyiciliği ve evrensel bencilliktir. Birey davranışında özgür değil ama tutkularının kölesidir. Ahlak felsefesi ya da törebilim buna göre Bentham tarafından "insanların eylemlerini çıkarları söz konusu olanlar payına olanaklı en büyük mutluluk niceliğini üretmeye yönlendirme sanatı" olarak tanımlanır. İnsanın tüm düşüncesini ve davranışını fiçiksel terimlerde açıklayan bu kuramda a priori ''doğal hak'' kavramı ya da evrensel ''insan hakları'' kavramı yalnızca bir aldatmaca, bir uydurma olarak görülür. Duyusal dürtüleriyle davranan birey yalnızca kendi çıkarını arar, bencildir. Böyle bireylerden oluşan bir toplumun her üyesi atomik, yalıtılmış bir kentiliktir. Böyle bireylerin aralarındaki biricik ilişki biçimi çorunlu çıkar ilişkisidir ve ortaya çıkması kaçınılmaz olan çıkar çatışmalarında kazanan yan güçlü olan yandır. Bu bireylerden oluşan toplumun dağılmamak için, yokolmamak için doğal olarak bir düzenleme ve denetime gereksinimi vardır. Ama bu durumda kurumsallaşan yasa, yani devlet evrensel istencin anlatımı olmak yerine güçlünün azınlıklar ve kadınlar politik süreçten dışlanmış ve söz hakkı güçlünün olmuştur. Bu yolda belirlenen yasanın üzerinde bir doğal yasa (insan hakları) yoktur. İnsanların yalnızca insan olmalarından gelen geri alınamaz evrensel haklarının olduğunu doğrulayabilmek için, herşeyden önce insanda içgüdüsel dürtülerin ötesinde duygu ve düşünce yetilerinin olduğunun, insanların çıkarsızca sevgi duyabildiklerinin, iyi ve kötüyü çıkarsızca ayırdedebilecek bir duyunç taşıdırlarını haz verici olana eşitleyen yararcılık ve pragmatizm için "çıkarları söz konusu olan insanlar payına en büyük sayının en büyük mutluluğuna" ulaşmanın her yolu geçerlidir-bu yol kendinde ne denli eğri, ne denli kötü olursa olsun. Bu çözümlemeden yola çıkıldığında, düşünce haz ve acının hizmetinde olmalıdır, ve görevi toplumsal yapıyı dah düzenli, daha tahmin edilebilir ve gerektiğinde daha kolay denetlenebilir kılmak için kimi düzeltmeler sağlayabilmektedir. Bu pragmatik düşünce yapısı içerisinde kapitalizmin daha pürüzsüz işlemesi için gereken ince ayarlar yapılabir, bir laissez faire politikasının önündeki duyunç engelleri çürütebilir. Kendileri East India Company''nin üst düzey memurları olan yararcılardan gelen felsefi destekle, Avrupa ''insanlığın'' yararı için sömügecilii, ''insanlığın'' ilerlemesi için kölecililiği savunabilir ve uygulayabilir, ve yüreğinde en ufak bir kuşku taşımaksızın kendi haklılığı için derin bir inanç duyabilirdi. -Deniz Canefe-

YORUM YAZ

Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.

DİĞER KİTAPLAR

  • 'Neler Oluyor ?'

    Yazar : BİLGE ŞEKER

    Tür : Toplum Felsefesi


    Birden deniz tarafından geldiği hissedilen ılık bir rüzgâr başlar. Çok hafifçe vücutlarını okşuyor gibidir, sonra yavaşça...
    Devamı...
  • 'İnsan Ne İle Yaşar'

    Yazar : Tolstoy

    Tür : Toplum Felsefesi


    Anna Karenina ve Savaş ve Barış gibi dünya edebiyatına kazandırdığı başyapıtlarla tanınan Rus romancı Lev Nikolayeviç Tolstoy,...
    Devamı...
  • 'Hastalık Hastası'

    Yazar : MOLIERE

    Tür : Toplum Felsefesi


    Moliere’in, dönemin doktorlarını ve tıp ile ilgili fikirleri dolaysız bir yolla eleştirdiği Hastalık Hastası,...
    Devamı...
  • 'Ekonomi ve Toplum'

    Yazar : Max Weber

    Tür : Toplum Felsefesi


    Max Weber, Alman sosyo-kültürel yapısı içinde yetişmiş iklimin etkisi ile eserlerini kaleme almıştır. Buna rağmen yazmış olduğu...
    Devamı...
  • 'Chicago Okulu'

    Yazar : Oya Morva

    Tür : Toplum Felsefesi


    Chicago Okulu, Amerikan sosyal bilimlerinin eleştirel kanadına işaret eder. Marksist eleştirellikten farklıdır, Amerikan...
    Devamı...
  • 'Ahlaka İsyan'

    Yazar : Mehmet Münir Dedeoğlu

    Tür : Toplum Felsefesi


    Yaşam içinde insan eylemlerinin bilincinde olduğu gibi bu davranışlarını belli bir istenç özgürlüğüyle gerçekleştirdiğinin...
    Devamı...
  • 'OKULSUZ TOPLUM'

    Yazar : Ivan Illich

    Tür : Toplum Felsefesi


    Ivan Illıch, “Değerlerin kurumsallaşması”na karşı duran Okulsuz Toplum adlı yapıtında, varolan eğitim sistemlerinin açmazlarını...
    Devamı...
  • 'Yabancılaşma Marx’ın Kapitalist Toplumdaki İnsan Anlayışı'

    Yazar : Bertell Ollman

    Tür : Toplum Felsefesi


    Yetkin Marksist felsefeci Bertell Ollman, Diyalektiğin Dansı, Marksizme Sıra Dışı Bir Giriş ve Diyalektik Soruşturmalar’dan...
    Devamı...

H.P. Lovecraft testi

H.P. Lovecraft testi

İyi ki doğdun Lovecraft

Korkunun efendisi, fantastik edebiyat ve bilim kurgunun atası Howard Phillips Lovecraft, tam 125 yıl önce bugün doğdu. Kara düşlerin görünmez kitabını yazan ustayı bir testle hatırlayalım istedik. Testi tamamladığınızda ustaya ne mesafede olduğunuzu anlayacaksınız.

TESTE BAŞLA

ÖDÜLLÜ SORU

Soruyu doğru cevaplayan 20 kişiye Christopher Andersen'in “Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi” kitabını hediye ediyoruz.

'Soruyu doğru cevaplayan 20 kişiye Christopher Andersen'in “Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi” kitabını hediye ediyoruz.'

“Eğer ben hayatımın gerçekten neye benzediğini yazsaydım, doğrudan ve peşin peşin, insanlar kaçacak delik ararlardı.” 

Ünlü biyografici Christopher Andersen'in kaleme aldığı Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi işte Jagger'ın bu sözleriyle başlıyor. Hak vermemek elde değil. Zira Rolling Stones 60'larda Beatles ile aynı zamanda müzik sahnesine çıktığında yolunu çizmişti: Beatles ne kadar temiz yüzlü, efendi ve sevimliyse Rolling Stones da bir o kadar sivri dilli, asi, kaba, baştan çıkarıcı ve provokatifti. Rock'n'roll'un kötü çocukları Mick Jagger, Keith Richards, Brian Jones, Charlie Watts ve Ron Wood'un tutkulu ve ateşli müziğinin, uzun soluklu dinamik birlikteliğinin temelinde de bu ilkel ve vahşi enerji yatıyordu. 53 yılı deviren Rolling Stones'un bu baştan çıkarıcı enerjisinde en büyük pay sahibi şüphesiz Mick Jagger'dı.

Daha önce pek çok ünlünün biyografisini kaleme almış olan Christopher Andersen, Mick Jagger: Vahşi Yaşamın Ortasında Bir Çılgın Dâhi kitabında Jagger'in 1943'te Londra'nın kenar mahallelerinden Dartford'da orta sınıf bir ailenin iyi huylu, zeki, çalışkan ve ilgi odağı olmayı seven oğlundan ateşli, seksi ve isyankâr bir şeytana, karizmatik rock tanrısına evrilişini, küçücük bir bekâr evindeki sefil yaşantıdan Jackie Onasis ve Prenses Margaret gibi isimlerle kanka olduğu sosyetik hayata geçişini gözler önüne seriyor. Kibirli, bencil, ele avuca sığmaz bir rock yıldızı olarak Jagger'ın seks, uyuşturucu, rock'n roll, şöhret, para ve aşırılıklarla dolu zevküsefa içerisindeki hayatını iliklerine kadar nasıl yaşadığını, detaylarını sakınmadan anlatıyor; doğrudan ve peşin peşin!


The Rolling Stones hangi yıl kurulmuştur?

  • 1960
  • 1961
  • 1962
  • 1963